1. Poreklo Albanaca

Uvek je teško pronaći i prikupiti informacije o poreklu rase. Trebalo bi sa se potrudimo da izbegavamo da prenosimo današnje definicije nacionalnosti na situaciju koja je postojala pre više od 2.000 godina. To je anahronizam. Istoričari bi trebalo da izbegavaju da koriste jezik i rečnik identiteta koji nije imao relevantnost tada u davna vremena. Moglo bi da se sugeriše da je identitet nacije imao neprekinuto postojanje još od drevnih vremena, a to nije tačno.

Postoje, možda, neki pokazatelji ilirsko – albanskog kontinuiteta, ali ne postoji dovoljno dokaza da bi se donela neka čvrsta odluka. Ljudi i plemena u bili u pokretu od pamtiveka, što obuhvata i vreme pre Rimske imperije, kada su se odigravala ogromna kretanja naroda, što bismo u današnje vreme mogli generalno nazvati migracijama. Ovi narodi nisu bili monolitni entiteti. Albanci i Iliri nisu sebe nazivali ovim imenima, već su ovo nazivi koje su oni počeli da koriste u 18. i 19. veku. Ovi ljudi su sebe smatrali delom određene familije, klana, regiona, a kasnije i religije. Naši preci ne dolaze svi od istog naroda, mi smo mešavina različitih ljudskih uticaja, kojem god nacionalnom članstvu mi mislili da pripadamo danas. Vekovi suživota u multietničkom carstvu čine skoro nemogućim da se jasno definišu kulturne i jezičke granice koje dele ljude.

Pelazgi bili najstarije stanovništvo Balkana, a Iliri njihovi potomci, dok je “pelazgijski jezik bio veoma sličan ilirskom i da je od njega potekao ilirski jezik. Tradicije i običaji Pelazga bili su veoma bliski ilirskim“. Iliri su pradedovina Albanaca: “Iliri su imali posebne običaje, slične današnjim Albancima”; “Gostoprimstvo Ilira se može uporediti sa gostoprimstvom koje današnji Albanci nude svojim gostima”; “Način oblačenja Ilira liči na način oblačenja današnjih Albanaca”, jer “Iliri su na glavi nosili vunene kape, kao što danas nose belo keče albanski brđani”. “Ilirski jezik bio veoma sličan današnjem albanskom jeziku”, pošto albanski jezik ima “mnogo reči iz ilirskog koje se i danas koriste, kao što su imena: Gent, Teuta, Agron, Bardhyl…”. “Na teritoriji Ilirije bilo podignuto mnogo gradova čiji se tragovi i danas nalaze u svim etničkim albanskim krajevima i šire”. Iliri se predstavljaju kao nesporni preci Albanaca i kao domaće stanovništvo na prostoru Balkana, i oni su nekada nastanjivali skoro celu teritoriju bivše Jugoslavije.

[Rexhepi, Fehmi i Frashër Demaj. Historia 5. Prishtina: Libri Shkollor, 2013, str. 8-21; Rexhepi, Fehmi i Frashër Demaj. Historia 6. Prishtina: Libri Shkollor, 2013, str. 24, 70-98 i 105; Rexhepi, Fehmi i Frashër Demaj. Historia 10. Prishtina: Libri Shkollor, 2013, str. 26-59.]

Udžbenici istorije u Srbiji ne govore o poreklu Albanaca, iako Ilire pominju kao jedan od naroda koji je još u drevnim vremenima živeo na obali Jadrana i unutrašnjosti Balkanskog poluostrva.

[Smirnov-Brkić, Aleksandra. Istorija 5. Beograd: Zavod za udžbenike, 2011, str. 148-51; Mihaljčić, Rade. Istorija 6. Beograd: Zavod za udžbenike, 2011, str. 42; Katić, Tatjana i Dušan Ilijin. Istorija za I razred gimnazije. Beograd: Zavod za udžbenike, 2013, str. 184-187.]

«The Albanians are the descendants of the Illyrians» is one of the hypotheses, although that which is most prominent and dominant, because as well as the hypothesis that identifies early Albanians as Illyrian (that Albanian has the Illyrian language as an ancestor), an outline is also given of the rival hypothesis which considers the early Albanians as Thracians (and that the Albanian language has Thracian as an ancestor).
The claims about the similarities between Albanian and Illyrian customs are entirely generalised and should be taken with significant reservations when they are considered within their particular time context, which makes the Illyrian tribes of antiquity noticeably different from the Albanians of today.
Similarly, it cannot be said categorically that the Illyrian language is very similar to the Albanian of today as long as there is no even one text preserved in Illyrian. There are some ‘glossa’ or commentaries which explain the meaning of words, but the evidence is still marginal and insufficient to allow us to draw conclusions.
The existence today of names of people such as Gent, Teuta, Agron, Bardhyl etc. cannot be used as an argument for the similarity of Illyrian and the Albanian of today. The current use of these names shows a particular political and cultural influence during the second half of the twentieth century.
The place names are largely the remains of earlier languages. Likewise, the cities whose remains are found in the areas where Albanians live, can not be considered proof of Illyrian-Albanian continuity because there are no evidences from material remains to tell us what language was spoken by their inhabitants, unless there are inscriptions, which are absent here.
There could be indicators of Illyrian-Albanian continuity, but there is a lack of sufficient evidence for final conclusions. In the end, as Noel Malcolm notes:
– ancestors become a mystery if we investigate deep into the past of almost all peoples;
– the peoples or tribes who were on the move in earlier times cannot be considered as monolithic entities who were not subject to changes in their identity as a result of migration from one place to another;
– the ancestors of all individuals are a mixture and we cannot suppose that all our ancestors were from the same people.3

3. [Malcolm, Noel. Kosovo: A Short History. London: Pan Books, 2002, pages 22-40; Schmitt, Oliver. Shqiptarët – një histori midis Lindjes dhe Perëndimit. Tirana: K&B, 2012, pages 41-49; Matzinger, Joachim. Shqiptarët si pasardhës të ilirëve nga këndvështrimi i gjuhësisë historike. published in the book compiled by Oliver Schmitt and Eva Anne Frantz. Historia e Shqiptarëve – gjendja dhe perspektivat e studimeve. Tirana: Botimet Përpjekja, 2012, pages 13-39.]