4. Bitka na Kosovu 1389. godine

Zajedno sa mnogim drugima. Albanci su učestvovali u Boju na Kosovu 1389. godine, boreći se u redovima obeju strana. Bila je to teška bitka, sa mnogo gubitaka i žrtava, a označila je kraj slovenskog uticaja i predstavljala je značajnu prekretnicu u otomanskom osvajanju svih balkanskih zemalja i oblasti, nepovratno menjajući istoriju ovog regiona. Ova bitka bila je izvor mnoštva manipulacija i mitologije i u pamćenju i u učenju i nastavi istorije tokom mnogo godina.

U drugoj polovini 14. veka, u cilju suprotstavljanja pretnjama osmanlijskog osvajanja, albanski, srpski, bugarski, rumunski itd. feudalci formirali su vojnu uniju, na čelu sa srpskim Knezom Lazarom, u kojoj su učestvovale i albanske jedinice, pod vođstvom njihovih kneževa: Muzaka, Balša itd. Godine 1389. odigrala se velika bitka u blizini Prištine, gde se smatra da je borac Miloš Kopili, iz sela Kopiljić u Drenici, ubio Sultana Murata. Obe vojske su pretrpele velike gubitke. U ovoj bici je ubijen i albanski princ Teodor Muzaka i mnogi prinčevi drugih zemalja. Pri kraju bitke, balkanske vojske su pretrpele slom. Osmanlije su nastavile osvajanje balkanskih zemalja, jednu po jednu.

[Rexhepi, Fehmi i Frashër Demaj, Historia 5, Prishtinë: Libri shkollor 2013, str. 25-36; Bicaj, Isa i Arbër Salihu, Historia 7, Prishtinë: Libri Shkollor, 2013, str. 40-52, 55-57; Rexhepi, Fehmi i Frashër Demaj, Historia 10, Prishtinë, Libri Shkollor, 2013, str. 155 – 168.]

Sultan Murat je okupio jedinice iz azijskog i evropskog dela Osmanlijskog Carstva, a pomoć su mu pružali i hrišćanski borci. Njegovi sinovi Bajazit i Jakup su bili vojni komandanti. Kralj Lazar nije uspeo da okupi sve srpske plemiće i borce. Od regionalnih srpskih vladara pridružio mu se Vuk Branković, vladar Kosova, kao i bosanski kralj Tvrtko I. Boj se odigrao 28. juna 1389. godine na Kosovu Polju u blizini Prištine. Definitivni ishod bitke nije poznat. Na obema stranama je bilo mnogo mrtvih, gde su izgubili živote i obojica vladara, Kralj Lazar i Sultan Murat – ovog drugog ubio je srpski plemeniti borac Miloš Obilić (Kobilić), za kojeg istorija nema drugih podataka. Zet Kralja Lazara, Vuk Branković, pod čijom je vlašću bila teritorija na kojoj je vođena bitka, učestvovao je u njoj, ali nije i drugi zet Lazarov, Đurađ II Balšić, koji je imao veze sa Turcima. Udžbenici u Srbiji uopšte ne pominju učešće Albanaca u ovoj bici.

[Mihaljčić, Rade, Istorija 6, Beograd: Zavod za udžbenike, 2011, str. 86-98, 104-114, 118-119; Katić, Tatjana i Dušan Ilijin, Istorija za I razred gimnazije, Beograd: Zavod za udžbenike, 2013, str. 243 – 245.]

Albanci su učestvovali u bici na Kosovu 1389, ali nije jasno da li je Srbin-Albanac Đerđ Balša uopšte učestvovao u bici, pošto se u vreme njenog odigravanja on nalazio u Ulcinju. Imajući u vidu složenu političku situaciju na teritoriji Albanije i značajan osmanlijski uticaj u nekim delovima Albanije, postoji mogućnost da su u Kosovskoj bici neki Albanci, a čak i neki srpski vazali, učestvovali 1389. godine na strani Osmanlija. Etnička pripadnost ubice Sultana Murata nejasna; on je mogao biti Srbin, Albanac, Vlah – Albanac, Mađar ili nešto drugo.

[Malcolm, Noel, Kosovo: A Short History, London: Pan Books, 2002, str. 42-95; Schmitt, Oliver, Kosova: histori e shkurtër e një treve qendrore ballkanike, Prishtinë: Koha, 2012, str. 39-46; Schmitt, Oliver, “Monada e Ballkanit” Shqiptarët në Mesjetë, objavljeno u knjizi koju su pripremili Oliver Schmitt i Eva Anne Frantz: Historia e shqiptarëve – gjendja dhe perspektivat e studimeve, Tiranë: Botimet Përpjekja, 2012, str. 67-90; Bartl, Peter, Shqipëria nga Mesjeta deri Sot, Prizren: Drita, 1999, 24-31; Schmitt, Oliver, Shqiptarët – një histori midis Lindjes dhe Perëndimit, Tiranë: K&B, 2012, str. 49-59.]